მთავარი დასკვნები
- შეამოწმეთ კურსის კონკრეტული ვერსია და არა მასწავლებლის პროფესიული ღირებულება.
- წინასწარ გაანაწილეთ ავტორის, საგნობრივი რეცენზენტისა და გამოქვეყნების დამადასტურებლის პასუხისმგებლობები.
- სასწავლო მიზნები, დავალებები და შეფასების კრიტერიუმები ერთად გადაამოწმეთ.
- შემაფერხებელი ხარვეზი დახურეთ მხოლოდ განმეორებითი შემოწმების მტკიცებულებით.
- გამოქვეყნების გადაწყვეტილებას დაურთეთ ვერსია, შემოწმების ფარგლები და დარჩენილი შესწორებების პასუხისმგებლები.
- ავტომატიზაცია გამოიყენეთ განმეორებადი სამუშაოსთვის; ავტორობა და საბოლოო საგანმანათლებლო გადაწყვეტილება ადამიანთან დატოვეთ.
კურსი ატვირთულია, გაკვეთილები დალაგებულია და ავტორი მზადაა გამოქვეყნებისთვის. აკადემიურ მენეჯერს კი ჯერ კიდევ სჭირდება პასუხი: ნამდვილად მზად არის ეს ვერსია მოსწავლისთვის? ამ გზამკვლევში გთავაზობთ წესს: გამოქვეყნება დაადასტურეთ შემოწმების ჩანაწერით და არა მხოლოდ ავტორის შეტყობინებით, რომ სამუშაო დასრულებულია.
ქვემოთ მოცემული პროცესი არის SubSchool-ის სარედაქციო სამუშაო მოდელი, რომლის მორგებაც ონლაინ სკოლას საკუთარ გუნდზე შეუძლია. ის არ წარმოადგენს TPDC-ის ოფიციალურ სტანდარტს, სერტიფიცირების წესს ან კვლევით დადასტურებულ გარანტიას. მისი მიზანია მკაფიოდ განსაზღვროს, რას ამოწმებთ, ვინ აგებს პასუხს და რა მტკიცებულებით ხურავთ ხარვეზს.
1. შეამოწმეთ კურსის მზადყოფნა და არა მასწავლებელი ზოგადად
დასაწყისში დააფიქსირეთ შემოწმების ფარგლები: კურსის დასახელება, სამიზნე აუდიტორია, მოსალოდნელი წინარე ცოდნა, შესამოწმებელი მოდულები და ვერსიის თარიღი. ცალკე მიუთითეთ, მოწმდება სრული კურსი თუ მხოლოდ განახლებული ნაწილი. განხილვის ობიექტი კონკრეტული მასალაა და არა ავტორის პროფესიული ღირებულება.
რეცენზენტს სთხოვეთ აღწეროს დაკვირვებადი პრობლემა. ჩანაწერის ნაცვლად „გაკვეთილი სუსტია“, გამოიყენეთ: „მიზანში მითითებულია მონაცემების შედარება, დავალება კი მხოლოდ ტერმინის განმარტებას ითხოვს“. ასეთი ფორმულირება ავტორს აძლევს გასაგებ სამუშაოს და შემმოწმებელს — განმეორებითი შემოწმების კრიტერიუმს.
პირველი შეთანხმება იყოს გამოქვეყნების პირობა: ყველა შემაფერხებელი ხარვეზი დახურულია, დარჩენილ მცირე შესწორებებს ჰყავს პასუხისმგებელი და საბოლოო ვერსია დამტკიცებულია. ამ პირობას ნუ ჩაანაცვლებთ საშუალო ქულით, რომელშიც მნიშვნელოვანი შეცდომა სხვა ელემენტების კარგი შეფასებით შეიძლება გადაიფაროს.
2. გაანაწილეთ სამი პასუხისმგებლობა
- ავტორი: ამზადებს კურსს, აკეთებს თვითშემოწმებას, აწვდის წყაროებს და ასწორებს აღმოჩენილ ხარვეზებს. შინაარსის ავტორობა მასთან რჩება.
- საგნობრივი რეცენზენტი: ამოწმებს შინაარსის სიზუსტეს, მიზნებთან შესაბამისობას, პასუხებსა და შეფასების კრიტერიუმებს. ავტორის განზრახვას არ ანაცვლებს საკუთარი სასწავლო სტილით.
- გამოქვეყნების დამადასტურებელი: ამოწმებს ჩანაწერების სისრულეს, ღია ხარვეზებსა და საბოლოო ვერსიას; აფიქსირებს გამოქვეყნების გადაწყვეტილებას.
პატარა გუნდში ერთ ადამიანს რამდენიმე პასუხისმგებლობა შეიძლება ჰქონდეს. ამ მოდელში გირჩევთ, შემაფერხებელი საგნობრივი ხარვეზის დახურვა, შეძლებისდაგვარად, მის გამომსწორებელზე სხვა ადამიანმა დაადასტუროს. თუ დამოუკიდებელი შემოწმება ვერ ხერხდება, ეს შეზღუდვა გადაწყვეტილების ჩანაწერში მიუთითეთ.
შესწორებების დაწყებამდე შეინახეთ შესამოწმებელი ვერსიის იდენტიფიკატორი. თუ ავტორი რეცენზიის პარალელურად მასალას ცვლის, შეთანხმდით, რომელი ვერსია განიხილება. წინააღმდეგ შემთხვევაში გაურკვეველი გახდება, კომენტარი უკვე შეცვლილ ტექსტს ეხება თუ ჯერ კიდევ აქტუალურ პრობლემას.
3. შეამოწმეთ შინაარსი, წყაროები და სასწავლო მიზნები
პედაგოგიური შემოწმების საყრდენი იყოს სასწავლო მიზნების, შეფასებისა და სასწავლო აქტივობების შესაბამისობა, რომელსაც Carnegie Mellon University-ის Eberly Center აღწერს. თითოეულ მიზანს დაუკავშირეთ მასალა, სავარჯიშო და დავალება, სადაც მოსწავლე შესაბამის ცოდნას ან მოქმედებას აჩვენებს.
- შეამოწმეთ განმარტებები, ტერმინები, ფორმულები, ერთეულები, დიაგრამების წარწერები და მაგალითების ლოგიკა.
- დააზუსტეთ, სად არის საჭირო წყარო და რეალურად რას ადასტურებს ის. მხოლოდ სათაური ან მოქმედი ბმული მტკიცების სისწორეს არ ადასტურებს.
- განსაზღვრეთ, შეესაბამება თუ არა ახსნის სირთულე მითითებულ წინარე ცოდნას.
- შეადარეთ კურსის აღწერაში დაპირებული შინაარსი რეალურად წარმოდგენილ გაკვეთილებს.
- გამოგონილი მონაცემები, შემთხვევები და სასწავლო სცენარები მკაფიოდ მონიშნეთ ილუსტრაციებად.
რეცენზენტმა საეჭვო მტკიცება არ უნდა გამოიცნოს. მატრიცაში ჩაწეროს, რა საჭიროებს დაზუსტებას და რომელი წყაროთი ან საგნობრივი კონსულტაციით უნდა გადაწყდეს საკითხი. თუ გაურკვევლობა გაკვეთილის ძირითად განმარტებას ან სწორ პასუხს ეხება, ამ მოდელში ის გამოქვეყნების შემაფერხებელია.
4. ამოხსენით დავალებები მოსწავლისთვის ხილული ინსტრუქციით
შემმოწმებელმა დავალება შეასრულოს მხოლოდ იმ ინფორმაციით, რომელსაც მოსწავლეც მიიღებს. ავტორის ზეპირი განმარტება ნუ გახდება ინსტრუქციის შემცვლელი. შეამოწმეთ, ნათელია თუ არა სამუშაოს მიზანი, საჭირო მასალა, პასუხის ფორმატი და შეფასების საფუძველი.
დახურული კითხვებისთვის გადაამოწმეთ სწორი პასუხი და შესაძლო ორაზროვნება. ღია დავალებებისთვის შეადარეთ ინსტრუქცია რუბრიკას. Eberly Center-ის აღწერით, რუბრიკა გამოყოფს შეფასების კრიტერიუმებს, მათ აღწერებსა და შესრულების დონეებს. ამიტომ მარტო კრიტერიუმების სია ჯერ არ არის საკმარისი სამუშაო სახელმძღვანელო შემფასებლისთვის.
შექმენით საცდელი პასუხები: ერთი მოთხოვნას სრულად პასუხობდეს, მეორე — ნაწილობრივ, მესამე კი შეიცავდეს გავრცელებულ შეცდომას. სცადეთ მათი შეფასება არსებული კრიტერიუმებით. თუ განსხვავებული პასუხებისთვის დასაბუთებული გადაწყვეტილება ვერ მიიღეთ, დააზუსტეთ კრიტერიუმების აღწერები.
ხელოვნური ინტელექტით მომზადებული დავალება, პასუხი ან შეფასების მონახაზი იმავე შემოწმებას დაექვემდებაროს. ამ სამუშაო მოდელში ავტორი ამოწმებს შინაარსს და იღებს საბოლოო საგანმანათლებლო გადაწყვეტილებას; ავტომატურად შექმნილი ტექსტი თავისთავად დამტკიცებულ მასალად არ ითვლება.
5. გაიარეთ მოსწავლის გზა თავიდან ბოლომდე
გამოიყენეთ საცდელი წვდომა და დაიწყეთ კურსის პირველი გვერდიდან. გაიარეთ გაკვეთილების თანმიმდევრობა, გახსენით რესურსები და სცადეთ დავალების გაგზავნა. ნუ შემოიფარგლებით ადმინისტრატორის ხედით: შემოწმების ჩანაწერში მიუთითეთ, რომელი როლითა და მოწყობილობით გამოცადეთ მასალა.
- შეამოწმეთ, გასაგებია თუ არა დასაწყისი და შემდეგი ნაბიჯი.
- გახსენით ყველა აუცილებელი ბმული და ფაილი; დარწმუნდით, რომ სწორ ვერსიაზე გადადის.
- გადაამოწმეთ ვიდეოს, ტექსტის, გამოსახულებებისა და ფორმულების წაკითხვადობა.
- სცადეთ პასუხის გაგზავნა და ნახეთ, გასაგებია თუ არა მიღებული შეტყობინება.
- შეამოწმეთ, მოსწავლისთვის საჭირო მასალა ხელმისაწვდომია თუ არა შესაბამისი წვდომით.
გამოყენებადობის შემოწმებას დაუმატეთ ხელმისაწვდომობის საწყისი შემოწმება: სათაურები, გამოსახულებების ტექსტური ალტერნატივები, ტექსტის გადიდება, კლავიატურით ნავიგაცია და მულტიმედიის ალტერნატივები. W3C ხაზს უსვამს, რომ ასეთი საწყისი შემოწმება სრულ შეფასებას არ ცვლის. ნუ დააფიქსირებთ სრულ შესაბამისობას მხოლოდ ამ ჩეკლისტის საფუძველზე.
საცდელი დავალებებისთვის გამოიყენეთ გამოგონილი მონაცემები. მოსწავლის რეალური სახელი, ნამუშევარი ან სხვა პირადი ინფორმაცია ნუ გადაიტანება საერთო სარედაქციო ჩანაწერში საჭიროების გარეშე. წვდომასთან დაკავშირებული საეჭვო შემთხვევა გამოქვეყნების დამადასტურებელს გადაეცით.
6. განასხვავეთ ხარვეზის სიმძიმე
ქვემოთ მოცემული კლასიფიკაცია ამ სამუშაო მოდელის შეთავაზებაა და არა ოფიციალური მოთხოვნა. სიმძიმე განსაზღვრეთ პრობლემის გავლენით მოსწავლის გზასა და შეფასებაზე, არა შესწორებისთვის საჭირო დროით.
- შემაფერხებელი: მცდარი ძირითადი განმარტება ან პასუხი; აუცილებელი რესურსის მიუწვდომლობა; დავალება, რომლის შესრულება მოცემული ინსტრუქციით შეუძლებელია; სხვა მოსწავლის პირადი მასალის ხილვადობა. გამოქვეყნება შეჩერდეს გამოსწორებისა და განმეორებითი შემოწმების დასრულებამდე.
- მნიშვნელოვანი: არასაკმარისი მაგალითი, შეფასების დონის ბუნდოვანი აღწერა ან მნიშვნელოვანი წინარე ცოდნის დაუზუსტებლობა. ამ მოდელში ასეთი ხარვეზიც გამოქვეყნებამდე გამოასწორეთ, თუ ის მიზნის მიღწევის ჩვენებას უშლის ხელს.
- მცირე: მნიშვნელობის უცვლელი ტიპოგრაფიული შეცდომა ან ფორმატირების შეუსაბამობა. მოგვიანებით გამოსწორება დასაშვებია მხოლოდ პასუხისმგებლის, ვადისა და დამადასტურებლის თანხმობის დაფიქსირებით.
ერთი და იგივე გარეგნული შეცდომა სხვადასხვა სიმძიმის შეიძლება იყოს. ზედმეტი გამოტოვება ტექსტში მცირე ხარვეზია, მაგრამ დაკარგული ნიშანი ფორმულაში შესაძლოა პასუხს ცვლიდეს. ამიტომ ჩანაწერს დაურთეთ მოკლე დასაბუთება: კონკრეტულად რას აბრკოლებს პრობლემა.
7. გამოიყენეთ რედაქტირებადი შემოწმების მატრიცა
ქვემოთ მოცემული შაბლონი გადაიტანეთ საერთო ცხრილში ან დოკუმენტში და თითოეული ხარვეზისთვის შექმენით ცალკე ჩანაწერი. ის არ არის ინტერაქტიული ფორმა ან SubSchool-ის დადასტურებული ჩაშენებული ფუნქცია. კურსის ვერსია, შემოწმების თარიღი და საბოლოო დამადასტურებელი მიუთითეთ დოკუმენტის დასაწყისში.
| კურსის ელემენტი | შემოწმების კრიტერიუმი | მტკიცებულება | ხარვეზის სიმძიმე | პასუხისმგებელი | გამოსწორების ვადა | განმეორებითი შემოწმების შედეგი |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ელემენტის ნომერი | შესამოწმებელი პირობა | ფაილი, ადგილი ან საცდელი მოქმედება | დონე და მიზეზი | სახელი ან როლი | შეთანხმებული თარიღი | სტატუსი, შემმოწმებელი, თარიღი |
| გაკვეთილის მიზანი | დავალება ამოწმებს შედარებას | მიზანი და დავალება ერთმანეთს არ ემთხვევა | მნიშვნელოვანი | ავტორი | გამოქვეყნებამდე | ღია; ხელახალი შეფასება საჭიროა |
| მონაცემების დიაგრამა | ღერძები და ერთეულები მითითებულია | ვერტიკალურ ღერძს აკლია ერთეული | შემაფერხებელი | ავტორი | გამოქვეყნებამდე | ღია; ახალი ვერსია შესამოწმებელია |
| დამატებითი რესურსი | ბმული იხსნება მოსწავლისთვის | საცდელი წვდომით ფაილი მიუწვდომელია | მნიშვნელოვანი | კურსის მენეჯერი | გამოქვეყნებამდე | ღია; წვდომა ხელახლა გამოსაცდელია |
ილუსტრაცია — გამოგონილი საბუნებისმეტყველო გაკვეთილი: მოსწავლემ ორ მცენარეზე დაკვირვების გამოგონილი მონაცემები უნდა შეადაროს. მიზანი შედარებას ითხოვს, პირველი დავალება კი მხოლოდ ტერმინის გახსენებას. დიაგრამას ერთეული აკლია, დამატებითი რესურსი კი საცდელი წვდომით არ იხსნება. ცხრილის შევსებული სტრიქონები სწორედ ამ გამოგონილ სცენარს ასახავს და არა რეალურ შემოწმებას ან ოფიციალურ მოთხოვნას.
ავტორი ამატებს შედარების დავალებას და დიაგრამის ერთეულს; მენეჯერი ასწორებს რესურსის წვდომას. რეცენზენტი შემდეგ ამოწმებს ახალ დავალებას, დიაგრამასა და პასუხის მაგალითს. ჩანაწერი „ავტორმა გამოასწორა“ დახურვისთვის საკმარისი არ არის: საჭიროა შედეგი, რომელიც ხელახალი შემოწმებით დადასტურდა.
8. დააფიქსირეთ განმეორებითი შემოწმება და საბოლოო გადაწყვეტილება
განმეორებითი შემოწმებისას ნახეთ როგორც შესწორებული ელემენტი, ისე მასთან დაკავშირებული ნაწილები. შეცვლილმა დავალებამ შესაძლოა პასუხის მაგალითისა და რუბრიკის განახლებაც მოითხოვოს. მიუთითეთ ახალი ვერსია, შემმოწმებელი, თარიღი და სტატუსი: „დახურულია“, „დარჩა ღია“ ან „საჭიროა დამატებითი დაზუსტება“.
საბოლოო გადაწყვეტილებაში ჩაწერეთ: რომელი ვერსია დამტკიცდა, რა მასალა შემოწმდა, დარჩა თუ არა მცირე ხარვეზი და ვინ აგებს პასუხს მის გამოსწორებაზე. თუ დამტკიცების შემდეგ შინაარსი იცვლება, შესაბამისი შემოწმებაც განაახლეთ. ძველი თანხმობა ახალ ვერსიაზე ავტომატურად ნუ გავრცელდება.
9. მოარგეთ პროცესი SubSchool-ში კურსის მართვას
SubSchool-ის ოფიციალური ინსტრუქციის აღწერაში გაკვეთილის შექმნა და გამოქვეყნება მოიცავს კურსში გაკვეთილის დამატებას, ფორმატის არჩევას, შინაარსის მომზადებასა და დავალების მიმაგრებას. კონკრეტული ნაბიჯები და მათი ხელმისაწვდომობა თქვენს სამუშაო სივრცეში გადაამოწმეთ, სანამ გუნდის ინსტრუქციას შეადგენთ.
არ ივარაუდოთ, რომ პლატფორმაში უკვე არსებობს ამ სტატიის მატრიცა, რეცენზიის ავტომატური მარშრუტი ან გამოქვეყნების ტექნიკური ბლოკირება. თუ საჭირო ფუნქცია არ დასტურდება, ჩანაწერები საერთო დოკუმენტში შეინახეთ და გუნდისთვის შეთანხმებული წესი გამოიყენეთ.
SubSchool-ის სკოლებისთვის განკუთვნილი გვერდი აღწერს პროგრამების, მასწავლებლებისა და წვდომის მართვას; ასევე აღნიშნავს, რომ ხელოვნურ ინტელექტს შეუძლია პირველი მონახაზის მომზადება, ხოლო განხილვა და საბოლოო საგანმანათლებლო გადაწყვეტილება სკოლასთან რჩება. ავტორობა და შინაარსის დამტკიცება მასწავლებელს არ უნდა ჩამოშორდეს.
თუ ამ პროცესის საკუთარ სკოლაში დანერგვა გსურთ, გაეცანით SubSchool-ის შესაძლებლობებს ონლაინ სკოლებისთვის და დაიწყეთ ერთი კურსის საცდელი შემოწმებით. ჯერ შეთანხმდით პასუხისმგებლობებზე, მტკიცებულებასა და გამოქვეყნების პირობებზე; შემდეგ გადაწყვიტეთ, რომელი განმეორებადი სამუშაო შეიძლება ავტომატიზდეს.
წყაროები და მეთოდოლოგია
სტატია მომზადდა მოწოდებული სარედაქციო დავალებისა და ვებძიებით მოძიებული პირველწყაროების საფუძველზე. პედაგოგიური საყრდენებია Carnegie Mellon University-ის მასალები მიზნების შესაბამისობისა და რუბრიკების შესახებ; ხელმისაწვდომობის საწყისი შემოწმების ფარგლები აღებულია W3C-ის რესურსიდან. SubSchool-ის შესაძლებლობები აღწერილია ოფიციალური გვერდის ტექსტისა და გაკვეთილის ინსტრუქციის საძიებო აღწერის ფარგლებში. პასუხისმგებლობების განაწილება, ხარვეზების კლასიფიკაცია და მატრიცა წარმოდგენილია როგორც სარედაქციო სამუშაო მოდელი და არა ოფიციალური სტანდარტი ან დადასტურებული ეფექტიანობის მტკიცება. საბუნებისმეტყველო მაგალითი მთლიანად გამოგონილია. მოწოდებული TPDC-ის გვერდიდან შინაარსი და გამოქვეყნების თარიღი ვერ დადასტურდა, ამიტომ ის არ გამოყენებულა ფაქტობრივი მტკიცებების წყაროდ. დაუდასტურებელი გამოქვეყნების თარიღები წყაროებში დატოვებულია ცარიელი მნიშვნელობით.
- Align Assessments, Objectives, Instructional StrategiesCarnegie Mellon University, Eberly Center
- Creating and Using RubricsCarnegie Mellon University, Eberly Center
- Easy Checks – A First Review of Web AccessibilityW3C Web Accessibility Initiative
- How to create and publish a lesson manuallySubSchool
- Run a small online school without an enterprise stackSubSchool
