მთავარი დასკვნები
- ბიბლიოთეკის შექმნა დაიწყეთ ერთი ნამუშევრის დამოუკიდებელი შეფასებით და განსხვავებების განხილვით.
- გააერთიანეთ დოკუმენტის სტრუქტურა და სამუშაო წესები; საგნობრივი კრიტერიუმები მიზნის მიხედვით შეარჩიეთ.
- რეესტრში შეინახეთ მიზანი, დონე, კრიტერიუმები, ვერსია, პასუხისმგებელი პირი და დამტკიცების თარიღი.
- დავალებას დაუკავშირეთ რუბრიკის კონკრეტული ვერსია და ცვლილებები ცალკე ჟურნალში აღრიცხეთ.
- SubSchool-ში რუბრიკების შენახვისა და ვერსიების მართვის შესაძლებლობები დანერგვამდე ცალკე გადაამოწმეთ.
თუ ორი მასწავლებელი ერთ ნამუშევარს განსხვავებულად აფასებს, აკადემიური მენეჯერის პირველი ნაბიჯი ქულების გასაშუალოება არ უნდა იყოს. ჯერ გაარკვიეთ: განსხვავებულ მტკიცებულებას ხედავენ, კრიტერიუმს სხვადასხვაგვარად კითხულობენ თუ დავალების მიზანზე არ არიან შეთანხმებული? რუბრიკების საერთო ბიბლიოთეკის შექმნა სწორედ ამ კითხვებით დაიწყეთ და არა არსებული ფაილების ერთ საქაღალდეში გადატანით.
ქვემოთ მოცემული სამუშაო პროცესი სარედაქციო რეკომენდაციაა ონლაინსკოლის ხელმძღვანელებისა და აკადემიური მენეჯერებისთვის. ის არ წარმოადგენს TPDC-ის მოთხოვნას, ოფიციალურ სტანდარტს ან შედეგის გარანტიას. რეესტრი და შეფასებების შედარების ფურცელი დამოუკიდებელი შაბლონებია და არა SubSchool-ის დადასტურებული ჩაშენებული ფუნქციები.
1. დაიწყეთ შეფასების განსხვავებების საწყისი შემოწმებით
რუბრიკა შეფასების ინსტრუმენტია, რომელიც აღწერს დავალებისადმი მოლოდინებს. Carnegie Mellon University-ის განმარტებით, მისი ძირითადი ნაწილებია კრიტერიუმები, მათი აღწერები და შესრულების დონეები. საერთო ბიბლიოთეკაში თითოეულ რუბრიკას დაუმატეთ გამოყენების კონტექსტიც: რომელ მიზანს, დავალებასა და სასწავლო საფეხურს ემსახურება.
პირველი შემოწმებისთვის აირჩიეთ ერთი ხშირად გამოყენებული დავალება. ორ ან სამ მასწავლებელს შესთავაზეთ ერთი და იმავე გამოგონილი ან სათანადოდ ანონიმიზებული ნამუშევრის დამოუკიდებლად შეფასება არსებული რუბრიკით. თავდაპირველად ერთმანეთის ქულები არ აჩვენოთ. თითოეულმა ჩაიწეროს ქულა, შესაბამისი კრიტერიუმი და ნამუშევარში ნაპოვნი მტკიცებულება.
- შეადარეთ ცალკეული კრიტერიუმები და არა მხოლოდ საბოლოო ჯამი.
- მონიშნეთ სიტყვები, რომლებიც სხვადასხვაგვარად გაიგეს: მაგალითად, „საკმარისი“, „სიღრმისეული“ ან „გამართული“.
- გამოყავით დავალების ინსტრუქციის ბუნდოვანება რუბრიკის ბუნდოვანებისგან.
- ჩაიწერეთ, რა საჭიროებს ცვლილებას: დავალება, დონის აღწერა თუ გამოყენების განმარტება.
ამ ეტაპის შედეგი იყოს პრობლემების მოკლე სია. მასწავლებლების რეიტინგი არ შექმნათ: შეხვედრის მიზანია საერთო ინსტრუმენტის გამართვა და არა იმის დადგენა, ვინ არის „ზედმეტად მკაცრი“.
2. გააერთიანეთ სტრუქტურა და არა ყველა საგნის შინაარსი
გუნდისთვის შესთავაზეთ ერთიანი დოკუმენტის სტრუქტურა, სახელდების წესი და დამტკიცების პროცესი. კრიტერიუმები კი გააერთიანეთ მხოლოდ მაშინ, როცა დავალებებს მართლაც საერთო სასწავლო მიზანი აქვთ. ეს არის ბიბლიოთეკის ორგანიზების რეკომენდაცია და არა ყველა საგნისთვის ერთი რუბრიკის დაწერის მოწოდება.
მაგალითად, არგუმენტირებული წერითი პასუხის რუბრიკაში შეგიძლიათ გამოიყენოთ პოზიციის, მტკიცებულებისა და მსჯელობის კავშირის საერთო ჩარჩო. მათემატიკური ამოხსნისთვის კი ცალკე განსაზღვრეთ მეთოდის შერჩევა და მსვლელობის დასაბუთება. ენის გაკვეთილზე ტექსტის ენობრივი სიზუსტის შეფასება სხვა მიზანს ემსახურება, ვიდრე ისტორიის გაკვეთილზე წყაროს გაანალიზება.
University of Illinois Chicago-ის გზამკვლევი განასხვავებს კონკრეტული დავალებისთვის და ზოგადი გამოყენებისთვის შექმნილ რუბრიკებს. თქვენს რეესტრშიც მიუთითეთ ეს განსხვავება. ნუ გადაიტანთ საერთო კრიტერიუმს ახალ დავალებაში მხოლოდ იმიტომ, რომ მისი სახელწოდება შესაფერისად ჟღერს.
3. შეადგინეთ რუბრიკის საერთო შაბლონი
ყოველი რუბრიკის დასაწყისში დაწერეთ სასწავლო მიზანი ერთი გასაგები წინადადებით. მაგალითად: „მოსწავლე აყალიბებს პოზიციას და მოცემული მასალიდან შერჩეული მტკიცებულებით ასაბუთებს მას“. შემდეგ ჩამოთვალეთ მხოლოდ ის კრიტერიუმები, რომლებსაც ამ დავალებით აფასებთ.
Carnegie Mellon University-ის გზამკვლევი რუბრიკებს უკავშირებს მოლოდინების გამჭვირვალობასა და შემფასებლებს შორის თანმიმდევრულობას. ამის პრაქტიკულ საყრდენად გამოიყენეთ აღწერები, რომლებშიც მასწავლებელს შეუძლია ნამუშევრის კონკრეტული მახასიათებლის ამოცნობა. მხოლოდ „კარგი“, „საშუალო“ და „სუსტი“ თქვენს სამუშაო შაბლონში საკმარის აღწერებად არ ჩათვალოთ.
- მიზანი და დავალება: რას ამოწმებთ და რა უნდა წარმოადგინოს მოსწავლემ.
- კრიტერიუმები: რომელი დამოუკიდებელი მახასიათებლები ფასდება.
- დონის აღწერები: რა მტკიცებულება შეესაბამება თითოეულ დონეს.
- ქულების წესი: როგორ ითვლება ჯამი და აქვს თუ არა კრიტერიუმებს განსხვავებული წონა.
- გამოყენების პირობები: რომელი ჯგუფისთვისაა რუბრიკა და რა არ ფასდება ამ დავალებაში.
- სამუშაო მაგალითები: გამოგონილი ან შესაბამისი წესით დამუშავებული ნიმუშები განმარტებებით.
მოსწავლეებს რუბრიკა დავალებასთან ერთად გაუზიარეთ. გუნდის შიდა კომენტარები, დაუმტკიცებელი ცვლილებები და მოსწავლისთვის მოქმედი შეფასების პირობები ერთმანეთისგან გამოყავით.
4. შეთანხმდით ერთი ნამუშევრის დამოუკიდებელი შეფასებით
Syracuse University-ის რესურსში რუბრიკის კალიბრაცია აღწერილია როგორც მასწავლებლების მიერ ნამუშევრების შეფასებაზე ერთობლივი მუშაობა რუბრიკის გამოყენებით. თქვენი გუნდისთვის ქვემოთ შემოთავაზებული შეხვედრის ფორმატი ამ მიდგომის პრაქტიკული ადაპტაციაა.
- შეხვედრის წამყვანმა ყველას გაუზიაროს ერთი დავალება, ერთი ნამუშევარი და რუბრიკის ერთი ვერსია.
- მასწავლებლებმა დამოუკიდებლად შეაფასონ თითოეული კრიტერიუმი და მიუთითონ მტკიცებულება.
- წამყვანმა ერთ ფურცელზე შეაგროვოს ქულები და განმარტებები.
- განიხილეთ ჯერ ყველაზე დიდი განსხვავება: რომელი აღწერა გამოიყენეს და რატომ?
- ჩაიწერეთ შეთანხმებული განმარტება ან ცვლილების წინადადება; გაურკვევლობა დამტკიცებულ შეთანხმებად არ მონიშნოთ.
- შეცვლილი აღწერა გამოსცადეთ სხვა ნიმუშზეც, სანამ სამუშაო ვერსიას დაამტკიცებთ.
გამოგონილი ნამუშევარი და შედარების ფურცელი
დავალება: მოცემული მასალის მიხედვით დაასაბუთეთ, უნდა გაგრძელდეს თუ არა სკოლის ეზოში მცენარეების დარგვის პროექტი. გამოგონილ მასალაში წერია, რომ ერთ ჯგუფს მცენარეების მოვლა გაუჭირდა, ხოლო მეორე ჯგუფმა მოვლის განრიგი გამოიყენა. სხვა შედეგები მოცემული არ არის.
პროექტი უნდა გაგრძელდეს. მეორე ჯგუფმა მოვლის განრიგი გამოიყენა, ამიტომ ყველა ჯგუფმა ასეთი განრიგი უნდა შეადგინოს. პირველ ჯგუფს მოვლა გაუჭირდა. ვფიქრობ, განრიგი საქმეს გაანაწილებს, თუმცა ჯერ არ ვიცით, გაიზარდა თუ არა მცენარეების რაოდენობა.
სავარჯიშოსთვის გამოიყენეთ სამი დონე: 1 — საწყისი, 2 — ნაწილობრივი, 3 — მიზნის შესაბამისი. პოზიციის კრიტერიუმში ისინი ნიშნავს: პოზიცია არ ჩანს; პოზიცია ჩანს, მაგრამ არაზუსტია; პოზიცია მკაფიოა. მტკიცებულების კრიტერიუმში: მასალას არ ეყრდნობა; მოჰყავს შესაბამისი ფაქტი, მაგრამ მხარდაჭერა შეზღუდულია; შესაბამის ფაქტებს იყენებს და ხსნის, როგორ ამყარებენ ისინი დასკვნას. მსჯელობაში: კავშირი არ ჩანს; კავშირი ნაწილობრივაა ახსნილი; კავშირი ახსნილია და დასკვნის შეზღუდვაც აღნიშნულია.
| კრიტერიუმი | მასწავლებელი ა | მასწავლებელი ბ | განსახილველი საკითხი |
|---|---|---|---|
| პოზიცია | 3 — გაგრძელებას ემხრობა | 3 — პოზიცია მკაფიოა | განსხვავება არ არის |
| მტკიცებულება | 3 — ორივე ჯგუფს ახსენებს | 2 — შედეგის მტკიცებულება აკლია | ხსენება საკმარისია თუ კავშირის ახსნაა საჭირო? |
| მსჯელობა | 2 — ეფექტი ბოლომდე არ დასტურდება | 3 — კავშირიც ჩანს და შეზღუდვაც | ვაფასებთ მსჯელობას თუ პროექტის დადასტურებულ ეფექტს? |
ეს ქულები გამოგონილია და სწორ პასუხს არ წარმოადგენს. განხილვისას გუნდმა შეიძლება დააზუსტოს, რომ ორი ჯგუფის ხსენება ავტომატურად არ ნიშნავს მტკიცებულების მაღალ დონეს. ასევე უნდა გადაწყვიტოს, რამდენად საკმარისად არის ახსნილი განრიგისა და სამუშაოს განაწილების კავშირი. საწყისი შეფასებები შეინარჩუნეთ; შეთანხმებული შეფასება ცალკე სვეტში დაამატეთ მიზეზთან ერთად.
5. შექმენით რედაქტირებადი ბიბლიოთეკის რეესტრი
ქვემოთ მოცემული შაბლონი გადაიტანეთ თქვენს რედაქტირებად ცხრილში. თითო რუბრიკას გამოუყავით ერთი ჩანაწერი, ხოლო სრული დოკუმენტი ბმულით დაუკავშირეთ. საილუსტრაციო მნიშვნელობები შეცვალეთ თქვენი გუნდის მონაცემებით; დამტკიცების თარიღი მხოლოდ რეალური დამტკიცების შემდეგ შეავსეთ.
| რეესტრის ველი | საილუსტრაციო მნიშვნელობა ან შევსების წესი |
|---|---|
| იდენტიფიკატორი და სახელი | წერა-არგუმენტი-საწყისი |
| დავალების ტიპი | მოკლე არგუმენტირებული პასუხი |
| სასწავლო მიზანი | პოზიციის მტკიცებულებით დასაბუთება |
| დონე | კურსის საწყისი საფეხური |
| კრიტერიუმები | პოზიცია; მტკიცებულება; მსჯელობა |
| ვერსია | 0.1 — სამუშაო მონახაზი |
| პასუხისმგებელი პირი | ჩაწერეთ რუბრიკის კოორდინატორი |
| დამტკიცების სტატუსი | მონახაზი; პილოტი; დამტკიცებული; არქივი |
| დამტკიცების თარიღი | დაუმტკიცებელი — თარიღი ჯერ არ არის |
| დოკუმენტის მდებარეობა | ჩასვით გუნდის სამუშაო დოკუმენტის ბმული |
| გამოყენების პირობები | დავალება, ჯგუფი და მოქმედი გამონაკლისები |
დამატებით შეინახეთ შეთანხმების მოკლე ჩანაწერი: ვინ მონაწილეობდა განხილვაში, რომელი ნიმუში გამოიყენეს და რა დარჩა გადასაწყვეტი. პასუხისმგებელი პირი კოორდინაციას მართავდეს; საგნობრივი ცვლილება შესაბამის მასწავლებლებთან შეთანხმების გარეშე არ დაამტკიცოთ.
6. მართეთ ვერსიები და უკვე დაწყებული დავალებები
გუნდს წინასწარ შესთავაზეთ მარტივი წესი: 0.1 და 0.2 სამუშაო ვარიანტებია, 1.0 — პირველი დამტკიცებული ვერსია. მცირე განმარტებითი შესწორებისთვის გამოიყენეთ 1.1, ხოლო კრიტერიუმების ან ქულების წესის არსებითი ცვლილებისთვის — 2.0. ეს ადგილობრივი სამუშაო კონვენციაა და არა სავალდებულო სტანდარტი.
ცვლილებების ჟურნალში მიუთითეთ ვერსია, ცვლილება, მიზეზი, შემთავაზებელი, დამმტკიცებელი და ამოქმედების თარიღი. ძველი დოკუმენტი არ გადაწეროთ. თითოეულ დავალებასთან შეინახეთ იმ ვერსიის ნომერი, რომელიც მოსწავლეებს დავალების დაწყებისას გაუზიარეთ.
შიდა წესად განიხილეთ დაწყებული დავალების მოქმედი კრიტერიუმების შენარჩუნება. თუ არსებითი ხარვეზი აღმოაჩინეთ, აკადემიურმა პასუხისმგებელმა ცალკე გადაწყვიტოს გამოსწორების გზა და მონაწილეებს ცვლილება მკაფიოდ აცნობოს. ეს რეკომენდაცია არ ცვლის თქვენი სკოლის დამტკიცებულ შეფასების პროცედურებს.
7. ჩაატარეთ პილოტი და დაგეგმეთ SubSchool-ში გამოყენება
პილოტისთვის აირჩიეთ ერთი კურსი და ერთი დავალების ტიპი. აღრიცხეთ, რომელ კრიტერიუმზე განსხვავდება შეფასებები, რა შეკითხვებს სვამენ მოსწავლეები და რომელი აღწერის განმარტება უწევთ მასწავლებლებს განმეორებით. განსხვავებების შემცირება სასარგებლო დაკვირვებაა, მაგრამ თავისთავად სწავლის გაუმჯობესებას არ ადასტურებს.
SubSchool-ის ოფიციალური გვერდი აღწერს მასწავლებლების, კურსების, დავალებებისა და პროგრესის ერთ სამუშაო სივრცეში კოორდინაციას. დანერგვისას ჯერ მოამზადეთ თქვენი შეთანხმებული რეესტრი, შემდეგ გადაამოწმეთ გუნდის დამატებისა და შესაბამისი როლების პროცესი. შექმენით საპილოტე სავარჯიშოები და მიუთითეთ, სად ნახავს მასწავლებელი და მოსწავლე მოქმედ რუბრიკას.
ცალკე შეამოწმეთ, როგორ შეიძლება რუბრიკის შენახვა ან დავალებასთან დაკავშირება, ვინ შეძლებს მის შეცვლას და როგორ შეინარჩუნებთ ძველ ვერსიას. ამ გზამკვლევში SubSchool-ის რუბრიკების სპეციალური ბიბლიოთეკა, ავტომატური კალიბრაცია და ვერსიების ჩაშენებული მართვა დადასტურებულ შესაძლებლობებად არ არის წარმოდგენილი. ავტორობა და საბოლოო საგანმანათლებლო გადაწყვეტილება მასწავლებელს რჩება.
დაიწყეთ ერთი შეთანხმებული რუბრიკით. თუ გსურთ პროცესი სკოლის ყოველდღიურ მუშაობას დაუკავშიროთ, მოითხოვეთ SubSchool-ის სასკოლო სამუშაო პროცესის დემონსტრაცია და თქვენი რეესტრითა და შედარების ფურცლით გადაამოწმეთ, რომელი ნაბიჯები შეიძლება პლატფორმაში შესრულდეს და რომელი უნდა დარჩეს გუნდის ცალკე დოკუმენტში.
წყაროები და მეთოდოლოგია
სტატია მომზადდა მოწოდებული სარედაქციო დავალებისა და ვებძიებით ხელმისაწვდომი უნივერსიტეტების პირველწყაროებისა და SubSchool-ის ოფიციალური გვერდის შინაარსის საფუძველზე. ზოგადი განმარტებები და პროდუქტის აღწერა წყაროებთან დაკავშირებულია უშუალოდ ტექსტში. რეესტრი, ვერსიების ნომრების წესი, პილოტის პროცესი და გამოგონილი შეფასებები ავტორისეული სარედაქციო შაბლონებია და არა კვლევის შედეგები ან ოფიციალური მოთხოვნები. მოწოდებული TPDC-ის გვერდის სრული ტექსტი და თარიღი ვერ გადამოწმდა; ამიტომ ის ფაქტობრივი კონტექსტის წყაროდ არ გამოყენებულა. რამდენიმე გვერდის პირდაპირი გახსნა ტექნიკურად ვერ მოხერხდა, თუმცა გამოყენებული შინაარსი ვებძიების შედეგებში ხელმისაწვდომი იყო. დაუდასტურებელი პროდუქტის ფუნქციები და შედეგების რაოდენობრივი დაპირებები გამორიცხულია.
- Creating and Using Rubrics - Eberly Center - Carnegie Mellon UniversityCarnegie Mellon University
- Rubrics | Center for the Advancement of Teaching ExcellenceUniversity of Illinois Chicago
- Norming Rubrics - OIE – Syracuse UniversitySyracuse University
- Online Teaching Platform for Small Schools and Courses | SubSchoolSubSchool
