მთავარი დასკვნები
- მცდარი ვარიანტი შექმენით აღწერილი მცდარი ნაბიჯიდან და არა შემთხვევითი პასუხიდან.
- განაცალკევეთ დაკვირვებული შეცდომა, სავარაუდო მიზეზი და მისი შემოწმების გზა.
- პასუხის არჩევანს დაურთეთ მოკლე ახსნა; მხოლოდ არჩევანს საბოლოო დიაგნოზად ნუ გამოიყენებთ.
- გამოყენებამდე გადაამოწმეთ ერთადერთი სწორი პასუხი, ერთეულები და უნებლიე მინიშნებები.
- საცდელი შედეგებით გადაამუშავეთ კითხვა და დაგეგმეთ კონკრეტულ ნაბიჯზე მიმართული უკუკავშირი.
მრავალპასუხიან კითხვაში მცდარი ვარიანტის დანიშნულება მხოლოდ სწორი პასუხის გვერდით ადგილის შევსება არ უნდა იყოს. უკეთესი საწყისი კითხვაა: რომელი მსჯელობით მივიდოდა მოსწავლე ამ პასუხამდე? თუ ასეთი მსჯელობის აღწერა შეგიძლიათ, უკვე გაქვთ ვარიანტის შექმნის საფუძველი და შემდგომი საუბრის მიმართულება.
ქვემოთ მოცემული პროცესი გამოიყენეთ საკლასო შეფასების, დამატებითი სავარჯიშოების ან რეპეტიტორული მუშაობის დასაგეგმად. ეს არის პრაქტიკული სარედაქციო გზამკვლევი და არა მეთოდის ეფექტიანობის კვლევა. სამი მაგალითი ავტორის მიერაა შექმნილი; ისინი არც რეალური მოსწავლეების პასუხებია და არც დადასტურებულად გავრცელებული შეცდომების მონაცემები.
შემთხვევითი მცდარი პასუხი თუ კონკრეტული შეცდომის კვალი?
შემთხვევით ვარიანტს ასე ქმნით: ირჩევთ ნებისმიერ არასწორ რიცხვს ან ტერმინს. შეცდომაზე დაფუძნებული ვარიანტის შემთხვევაში კი ჯერ აღწერთ მცდარ ნაბიჯს და მხოლოდ შემდეგ წერთ მის შედეგს. მაგალითად, გამოთვლაში ნულის გამოტოვება და ფორმულის შებრუნება სხვადასხვა სამუშაო ჰიპოთეზაა, მაშინაც კი, თუ ორივე არასწორ პასუხს იძლევა.
მცდარი ვარიანტების შექმნის პროფესიული რეკომენდაციები დასაშვებ საფუძვლებად ასახელებს გავრცელებულ შეცდომებსა და ცნების მცდარ გაგებას. აქ ამ პრინციპს საბუნებისმეტყველო საგნების საკლასო სამუშაო პროცესზე ვარგებთ; წყარო თავად არ წარმოადგენს ამ გზამკვლევის სასწავლო ეფექტის მტკიცებულებას.
არ ჩათვალოთ ერთი მონიშნული პასუხი მოსწავლის აზროვნების საბოლოო დიაგნოზად. პრაქტიკული სიფრთხილისთვის თითოეულ ვარიანტს მიაბით არა იარლიყი — „მოსწავლემ ეს არ იცის“ — არამედ შესამოწმებელი კითხვა: „გამყოფში ნული ხომ არ გამოტოვა?“ ან „ატომების ნაცვლად მოლეკულები ხომ არ დაითვალა?“
შეაგროვეთ მსჯელობა და არა მოსწავლის პროფილი
დაიწყეთ უკვე შესრულებული მოკლე დავალებებით, გამოთვლის ჩანაწერებით ან გაკვეთილზე მიღებული ახსნებით. ამოიწერეთ მხოლოდ ის ფრაგმენტი, რომელიც შეცდომის გზას აჩვენებს. საბოლოო პასუხთან ერთად შეინახეთ შესაბამისი ნაბიჯიც: მაგალითად, „120 ÷ 40 = 30“ უფრო გამოსადეგი სამუშაო ჩანაწერია, ვიდრე მხოლოდ „30“.
- სამუშაო ასლიდან მოაშორეთ სახელი, საკონტაქტო ინფორმაცია და სხვა პირადი დეტალები.
- არ ჩასვათ მოსწავლის ნამუშევრის ფოტო, თუ ტექსტური ფრაგმენტი საკმარისია.
- არ გადაიტანოთ კლასის, თარიღის ან პირადი ამბის ისეთი კომბინაცია, რომელიც ვინაობას მიანიშნებს.
- გამოიყენეთ შეცდომის ნეიტრალური კოდი, მაგალითად „სიმკვრივე–01“, და არა მოსწავლის ამოსაცნობი კოდი.
- თუ მაგალითს კოლეგას ან ციფრულ ინსტრუმენტს უზიარებთ, უპირატესობა მიანიჭეთ პირადი კონტექსტისგან გაწმენდილ გადმოცემას.
ეს ნაბიჯები სამუშაოს ორგანიზების რეკომენდაციებია და არა მონაცემთა დაცვის სამართლებრივი შესაბამისობის დასკვნა. რეალური ნამუშევრების შენახვა და გაზიარება წინასწარ შეათანხმეთ სკოლის პასუხისმგებელ პირთან. თუ მხოლოდ ფორმატის გამოცდა გსურთ, გამოიყენეთ გამოგონილი მაგალითი და ასე მონიშნეთ.
გამიჯნეთ შეცდომის სამი სამუშაო კატეგორია
კლასიფიკაცია გამოიყენეთ კითხვების დასასმელად და არა მოსწავლისთვის მუდმივი მახასიათებლის მისაწერად. ქვემოთ მოცემული სამი კატეგორია ამ გზამკვლევის სამუშაო ჩარჩოა; საჭიროების შემთხვევაში ერთ ჩანაწერს რამდენიმე ჰიპოთეზაც დაურთეთ.
- ცნების აღრევა: მოსწავლე ერთმანეთში ურევს პროცესებს, სიდიდეებს ან სტრუქტურებს. გადაამოწმეთ, როგორ განმარტავს თითოეულ ტერმინს.
- გამოთვლის შეცდომა: ჩანაწერში პრობლემა კონკრეტულ არითმეტიკულ ნაბიჯზე ჩანს. სთხოვეთ, გამოთვლა შუალედური ნაბიჯებით გაიმეოროს.
- პირობის არასწორი წაკითხვა: პასუხი ეხება სხვა სიდიდეს ან ობიექტს. სთხოვეთ, საკუთარი სიტყვებით თქვას, რას ითხოვს კითხვა.
მაგალითად, ატომების რაოდენობის ნაცვლად მოლეკულების რაოდენობის დასახელება ჯერ კიდევ არ წყვეტს, ცნება აერია მოსწავლეს თუ მოთხოვნა გამორჩა. ამიტომ ჯერ შეინახეთ დაკვირვება, შემდეგ — თქვენი ჰიპოთეზა, ბოლოს კი — მისი შემოწმების გზა.
შესავსები ცხრილი: „შეცდომიდან პასუხის ვარიანტამდე“
ქვემოთ მოცემული ორსვეტიანი ფორმა დააკოპირეთ თითოეული ახალი ვარიანტისთვის. ერთ ჩანაწერში ერთი ძირითადი მცდარი გზა აღწერეთ. თუ რამდენიმე სხვადასხვა ახსნა გაქვთ, შექმენით ცალკე ჩანაწერები, რათა საცდელი გამოყენების შემდეგ მათი შედარება შეძლოთ.
| ველის დასახელება | შესავსები ჩანაწერი |
|---|---|
| ანონიმიზებული შეცდომის მაგალითი | შეავსეთ: პასუხი და შესაბამისი მსჯელობის ფრაგმენტი. |
| სავარაუდო მცდარი წარმოდგენა | შეავსეთ: ჰიპოთეზა და სამუშაო კატეგორია. |
| შექმნილი ვარიანტი | შეავსეთ: ზუსტი ტექსტი ან რიცხვი ერთეულით. |
| სწორი პასუხის დასაბუთება | შეავსეთ: გადაწყვეტა და გადამოწმების წყარო. |
| შემოწმების ჩანაწერი | შეავსეთ: რა შეამოწმეთ, ვინ გადახედა და რა შეცვალეთ. |
| საცდელი გამოყენების შედეგი | შეავსეთ: მონაწილეთა რაოდენობა, არჩევანთა რაოდენობები და ახსნები; მიუთითეთ, თუ ჯერ არ გამოგიცდიათ. |
ამ ფორმას დაურთეთ კითხვის სრული პირობა და ყველა პასუხის ვარიანტი. ცალკე აღებული მცდარი პასუხის განხილვის ნაცვლად შეამოწმეთ, ზუსტად რას ნიშნავს ის მოცემულ კითხვაში.
სამი ორიგინალური ილუსტრაცია საბუნებისმეტყველო საგნებიდან
1. ბიოლოგია: პროცესისა და ორგანელის დაკავშირება
ავტორის ილუსტრაცია — არა კვლევის მონაცემი. გამოგონილი საწყისი ჩანაწერია: „ფოტოსინთეზის სინათლეზე დამოკიდებული რეაქციები მიტოქონდრიაში მიმდინარეობს, რადგან ის ენერგიასთანაა დაკავშირებული“. სამუშაო ჰიპოთეზაა პროცესის ადგილის არჩევა ზოგადი ასოციაციით და არა კონკრეტული ცოდნით.
კითხვა: მცენარის ფოთლის უჯრედში რომელ ორგანელაში მიმდინარეობს ფოტოსინთეზის სინათლეზე დამოკიდებული რეაქციები?
- ა) ბირთვში;
- ბ) ქლოროპლასტში;
- გ) მიტოქონდრიაში.
სწორი პასუხია ბ. OpenStax-ის განმარტებით, სინათლეზე დამოკიდებული რეაქციები ქლოროპლასტის თილაკოიდურ მემბრანებში მიმდინარეობს. მიზნობრივი მცდარი ვარიანტია „მიტოქონდრიაში“.
შემოწმების ჩანაწერი: პასუხები ორგანელების დასახელებებია; გადაამოწმეთ, შეესაბამება თუ არა ტერმინოლოგია უკვე ნასწავლ მასალას. ბირთვის ვარიანტი დამატებითი პროექტია და მისი დამაჯერებლობა ჯერ შესამოწმებელია. საცდელი შედეგი: არ ჩატარებულა. არჩევანის შემდეგ ჰკითხეთ: „რა ნიშნით დაუკავშირე ეს პროცესი ამ ორგანელას?“
2. ფიზიკა: გამოთვლის კონკრეტული ნაბიჯის შემოწმება
ავტორის ილუსტრაცია — არა კვლევის მონაცემი. გამოგონილი ჩანაწერია: „სიმკვრივე = 120 ÷ 40 = 30“. აქ მოსწავლემ ფორმულის შესაბამისი მოქმედება დაწერა, მაგრამ პასუხი მცდარია. საწყისი ჰიპოთეზაა გამოთვლაში გამყოფის ნულის გამოტოვება; ჯერ არ გვაქვს ამის დამადასტურებელი ახსნა.
კითხვა: სხეულის მასაა 120 გ, მოცულობა — 40 სმ³. რამდენია მისი სიმკვრივე? პასუხი დაამრგვალეთ მეათედამდე.
- ა) 0,3 გ/სმ³;
- ბ) 3,0 გ/სმ³;
- გ) 30,0 გ/სმ³.
სწორი პასუხია ბ: 120 ÷ 40 = 3,0 გ/სმ³. გამოთვლის საფუძველია სიმკვრივის განსაზღვრება, როგორც მასის შეფარდება მოცულობასთან. მიზნობრივი მცდარი ვარიანტია 30,0; 0,3 დამატებით ამოწმებს შებრუნებული გაყოფის შესაძლო გზას.
შემოწმების ჩანაწერი: ყველა ვარიანტს ერთი ერთეული და დამრგვალების ფორმატი აქვს. შებრუნებული შეფარდებისთვის იმავე ერთეულის მიწერა მცდარი მსჯელობის ნაწილია და არა სწორი ალტერნატივა. საცდელი შედეგი: არ ჩატარებულა. სთხოვეთ მოსწავლეს გაყოფის ჩანაწერი, რათა 30,0-ის არჩევანი ავტომატურად ნულის გამოტოვებად არ ჩათვალოთ.
3. ქიმია: რას ითხოვს პირობა?
ავტორის ილუსტრაცია — არა კვლევის მონაცემი. გამოგონილი პასუხია: „სამ O₂ მოლეკულაში სამი ატომია“. სამუშაო ჰიპოთეზებია მოთხოვნის გამორჩენა ან ატომისა და მოლეკულის აღრევა. პასუხის ვარიანტი ამ ორ მიზეზს დამოუკიდებლად ვერ გაარჩევს.
კითხვა: ჟანგბადის სამ O₂ მოლეკულაში სულ რამდენი ჟანგბადის ატომია?
- ა) 2;
- ბ) 3;
- გ) 6.
სწორი პასუხია გ: თითოეულ O₂ მოლეკულაში ორი ჟანგბადის ატომია, ამიტომ 3 × 2 = 6. ეს ეფუძნება მოლეკულური ფორმულისა და ორატომიანი მოლეკულის განმარტებას. მიზნობრივი მცდარი ვარიანტია 3; ვარიანტი 2 კი მხოლოდ ერთი მოლეკულის დათვლას შეესაბამება.
შემოწმების ჩანაწერი: პირობა პირდაპირ ითხოვს ატომების საერთო რაოდენობას. საცდელი შედეგი: არ ჩატარებულა. ჰკითხეთ: „შენი პასუხი ატომების რაოდენობაა თუ მოლეკულების?“ შემდეგ სთხოვეთ სამი მოლეკულის სქემატური დახატვა.
გადაამოწმეთ ერთადერთი სწორი პასუხი და უნებლიე მინიშნებები
სანამ კითხვას გამოიყენებთ, გადაეცით კოლეგას ისე, რომ პასუხის გასაღები წინასწარ არ აჩვენოთ. სთხოვეთ დამოუკიდებელი გადაწყვეტა და სადავო სიტყვების მონიშვნა. ერთსაუკეთესოპასუხიანი კითხვების შედგენის წესები ყურადღებას ამახვილებს ვარიანტების ერთგვაროვნებაზე, დამაჯერებლობაზე, გრამატიკულ შესაბამისობასა და ტექნიკური მინიშნებების თავიდან აცილებაზე.
- სისწორე: მოცემულ პირობებში მხოლოდ ერთი ვარიანტია სწორი? ხომ არ აკლია აუცილებელი პირობა?
- თანმიმდევრულობა: ვარიანტები ერთ კატეგორიას ეკუთვნის? რიცხვებს ერთნაირი ერთეულები და სიზუსტე აქვს?
- მინიშნებები: სწორი პასუხი ხომ არ გამოირჩევა სიგრძით, დეტალურობით ან პირობის სიტყვების გამეორებით?
- შესაბამისობა: კითხვა ნასწავლ ცნებას ამოწმებს თუ უცნობი ტერმინის გამოცნობას?
- საჭიროება: თითოეულ მცდარ ვარიანტს აღწერილი საფუძველი აქვს? თუ არა, გადაამუშავეთ და რაოდენობისთვის ნუ დატოვებთ.
მცირე საცდელი გამოყენება: არჩევანი და ახსნა ერთად
კითხვა ჯერ მოკლე, დაბალი მნიშვნელობის საკლასო აქტივობაში გამოსცადეთ. შესთავაზეთ მოსწავლეებს ვარიანტის არჩევა და ერთი წინადადებით ახსნა. წინასწარ უთხარით, რომ დავალების ფორმულირებასაც ამოწმებთ და მათი კომენტარები მის გადამუშავებაში გამოგადგებათ.
პასუხის ვარიანტების არჩევის განაწილების განხილვა კითხვების ანალიზის ნაწილია. თქვენი საცდელი ჩანაწერისთვის დათვალეთ თითოეული ვარიანტის არჩევანი და მიუთითეთ მონაწილეთა საერთო რაოდენობა. შემდეგ ცალკე დააჯგუფეთ ახსნები: ემთხვევა თქვენს ჰიპოთეზას, სხვა მიზეზს აჩვენებს თუ არასაკმარისია დასკვნისთვის.
ამ სამუშაო პროცესში მცირე ცდას ნუ უწოდებთ ვალიდაციის კვლევას. გამოიყენეთ შედეგები კონკრეტული კითხვის გადასახედად და არა შეცდომის გავრცელების ან მეთოდის ეფექტიანობის დასამტკიცებლად. განსაკუთრებით სასარგებლო შემდეგი ნაბიჯია იმ პასუხის განხილვა, რომლის ახსნაც თქვენს თავდაპირველ მოლოდინს არ დაემთხვა.
გადაამუშავეთ ვარიანტი და დაგეგმეთ უკუკავშირი
- ვარიანტი არავის აურჩევია: შეამოწმეთ, შეესაბამება თუ არა ის ამ ჯგუფის რეალურ მსჯელობას; ავტომატურად ნუ ჩათვლით გამოუსადეგრად.
- აირჩიეს სხვა მიზეზით: შეცვალეთ ჰიპოთეზა ან კითხვის ფორმულირება და ისევ გამოსცადეთ.
- ახსნა ემთხვევა ჰიპოთეზას: დაგეგმეთ მოკლე უკუკავშირი სწორედ იმ ნაბიჯზე, რომელიც მოსწავლემ აღწერა.
- სწორი პასუხი მცდარი ახსნითაა შერჩეული: მიეცით დამატებითი ღია კითხვა და მხოლოდ მონიშნულ ვარიანტს ნუ დაეყრდნობით.
უკუკავშირი დაიწყეთ კონკრეტული ჩანაწერით: „მასისა და მოცულობის შეფარდება სწორად აირჩიე; ახლა 120-ის 40-ზე გაყოფა გადაამოწმე“. შემდეგ მიეცით მსგავსი, მაგრამ სხვა რიცხვებით შედგენილი დავალება. ცვლილებების აღსარიცხად შეინახეთ კითხვის ახალი ვერსია და მოკლედ დაწერეთ, რატომ გადააკეთეთ იგი.
სად გამოგადგებათ SubSchool?
თუ შემოწმებული კითხვების საფუძველზე დამატებითი სავარჯიშოების მომზადება გსურთ, გაეცანით SubSchool-ის საშინაო დავალებების გენერატორს. პროდუქტის ოფიციალური აღწერის მიხედვით, ის გაკვეთილის ტექსტიდან ან აღწერიდან ქმნის რედაქტირებად სავარჯიშოთა ნაკრებს.
მუშაობა დაიწყეთ პირადი მონაცემებისგან გაწმენდილი სასწავლო კონტექსტით. ინსტრუმენტით მომზადებული ტექსტი ჩათვალეთ მონახაზად: თავად გადაამოწმეთ სამეცნიერო სისწორე, პასუხის გასაღები და თითოეული მცდარი ვარიანტის საფუძველი. ავტორობა და საბოლოო საგანმანათლებლო გადაწყვეტილება მასწავლებელს რჩება.
წყაროები და მეთოდოლოგია
სტატია მომზადდა მოწოდებული სარედაქციო ჩარჩოსა და ვებძიებით მოძიებული ოფიციალური საგანმანათლებლო წყაროების საფუძველზე. რამდენიმე გვერდისა და PDF-ის პირდაპირ გახსნა ტექნიკური შეცდომით დასრულდა; მათზე დაყრდნობილი მტკიცებები შემოიფარგლა ძიებაში ხელმისაწვდომი ტექსტით. სამეცნიერო განმარტებები დაეყრდნო OpenStax-ს, კითხვების შედგენის ზოგადი პრინციპები — პროფესიული ორგანიზაციებისა და უნივერსიტეტების მასალებს. სამუშაო ცხრილი, კლასიფიკაციის პრაქტიკული ჩარჩო და სამი მაგალითი ორიგინალური სარედაქციო მასალაა და არა კვლევის შედეგი. მოწოდებული TPDC-ის გვერდის ტექსტი და თარიღი ვერ დადასტურდა, ამიტომ პროექტი არ გამოყენებულა არც ახალი მოვლენის დასამტკიცებლად და არც მეთოდის ეფექტიანობის მტკიცებულებად. პროდუქტის შესაძლებლობები აღწერილია ოფიციალურ საძიებო ამონარიდში დადასტურებული რედაქტირებადი სავარჯიშოების შექმნით; ინსტრუმენტი პრაქტიკულად არ გამოცდილა.
- Item Writing GuidelinesPublic Relations Society of America
- TEST-ITEM WRITING THE BASIC RULES FOR ONE-BEST-ANSWER ITEMSMedical College of Wisconsin
- 8.2 The Light-Dependent Reactions of Photosynthesis - Biology 2eOpenStax
- 11.2 Density - College Physics 2eOpenStax
- 2.4 Chemical Formulas - Chemistry: Atoms First 2eOpenStax
- Guide to Item AnalysisPennsylvania State University, Schreyer Institute for Teaching Excellence
- Generate homework from what was actually taught | SubSchoolSubSchool
